Pokrzywa na co pomaga?
Co na zwyrodnienie stawów i RZS
Pokrzywa jest jedną z najpopularniejszych roślin leczniczych, z tego artykułu dowiesz się:
- Na co pomaga pokrzywa ?
- Dlaczego pokrzywa parzy?
- Przeciwwskazania do stosowania pokrzywy
- Co pomaga na zwyrodnienie stawów i RZS
Pokrzywa a badania naukowe
Pokrzywa znana była już w starożytności, wymieniali ją Hipokrates, Dioskurides i Pilniusz . Używano ją wtedy jako leku gojącego owrzodzenia i hamującego krwawienia. Świeże rośliny wykorzystywano w lecznictwie ludowym do biczowania kończyn oraz okładów chorych członków rodziny w chorobach reumatycznych (1)
Przypisywano jej szereg wierzeń i rytuałów.
Przypisywano jej właściwości ochronne przeciw złym mocom (z racji zdolności parzących, a tym samym odstraszających), ozdabiając nią domostwa zwłaszcza w co bardziej „magiczne” dni ludowego kalendarza. Stosowano w różnych zabiegach gospodarskich, mających poprawić m.in. nośność drobiu czy przeciwdziałać kwaszeniu mleka w wymionach krowich. I – tak jak z większością zwyczajów ludowych bywa – także wykorzystanie pokrzywy jako ziela ochronnego zostało zaadaptowane do schrystianizowanej wersji folkloru. Pokrzywa bowiem jest jednym z ziół święconych w wiankach plecionych na święto Matki Bożej Zielnej i Boże Ciało – dym z palonych poświęconych wianków miał mieć działanie ochronne, a nawet rozpędzające chmury burzowe (2)
Dlaczego pokrzywa parzy?
Pokrzywa ma bardzo rozpoznawczy znak, po dotknięciu jej w naturalnym środowisku doznamy nieprzyjemnego odczucia parzenia.
W rzeczywistości jest stanem zapalnym skóry, ze swędzeniem, zaczerwienieniem i powstaniem bąbli. Odpowiedzialne są za to woski parzące, będące właściwie ostrymi igłami. Każdy włosek to wyspecjalizowana, silnie wydłużona komórka o ściankach nasyconych krzemionką. Przy dotknięciu, końcówka włoska odłamuje się, zaś reszta wbija się płytko w skórę. Lekkie nadciśnienie wewnątrz włoska wstrzykuje ok. 0.0004 mg silnie drażniącego soku.(3)
Poprzez nadciśnienie zostaje nam podany płyn pod skórę, który składa się z: histaminy, acetylocholiny, kwasu szczawiowego, moroidyny, związków żywicznych i bardzo znikomej ilości kwasu mrówkowego ( lub może go niekiedy nie być)
Często zadajemy sobie pytanie czy poparzenie pokrzywą może pomóc w reumatyzmie?
Powiem szczerze, że sam nie znałem odpowiedzi na to pytanie, mogłem tylko snuć domysły, lecz przypuszczenia to co innego niż badania naukowe. I udało mi się dotrzeć do badania, gdzie faktycznie udowodniono, iż celowe i służące do samoleczenia poparzenia pokrzywą stawów dłoni lub kolanowego może przynosić poprawę.
To badanie miało miejsce na 110 ochotnikach, którzy wypełniali kwestionariusz. I faktycznie badanie donosi, iż można w ten sposób w jakimś stopniu przyczynić się do poprawy samopoczucia. (4 link do badania)
Ciężko stwierdzić jakie wytyczne miało badanie oraz nie było grupy porównawczej. Lecz można wnioskować z mechanizmu działania oparzenia pokrzywy, iż aktywowane są mechanizmy obronne naszego organizmu (po zetknięciu z żywą rośliną), co może powodować zmniejszenie dolegliwości bólowych poprzez wydzielanie się inhibitorów stanu zapalnego i rozszerzania się naczyń krwionośnych, powodując lepsze “ukrwienie” miejsca oparzenia.
Pokrzywa jakie posiada składniki aktywne:
Liście i korzeń
Witaminy (witamina A, C, K i witaminy z grupy B), minerały (wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas i sód), tłuszcze (kwas linolowy, kwas linolenowy, kwas palmitynowy, kwas stearynowy i kwas oleinowy), aminokwasy ( wszystkie niezbędne aminokwasy), polifenole (kempferol, kwercetyna, kwas kawowy, kumaryny i inne flawonoidy), barwniki (beta-karoten, luteina, luteoksantyna i inne karotenoidy)
Nasionko
Witaminy (witamina A, B, C, E i K), minerały (żelazo, krzem, wapń, magnez, mangan, fosfor, potas), beta-karoten, kwas foliowy, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe(5)
Pokrzywa jakie ma właściwości i zastosowanie:
Szeroki zakres działania profilaktycznego i terapeutycznego preparatów z pokrzywy zwyczajnej nie pozwala zarazem na stworzenie prostej listy schorzeń, w których należałoby stosować wspomniane przetwory – jednak idąc za dr. Henrykiem Różańskim, czołowym polskim fitobiochemikem i zielarzem, należy wymienić m.in. następujące zastosowania:
- ziele i liść pokrzywy Herba et folium Urticae – stany zaburzonej przemiany materii, obrzęki na tle niewydolności krążeniowej i nadciśnienia, stany zapalne układu moczowego (w tym również w przebiegu kamicy nerkowej – pokrzywa wykazuje tu działanie hamujące powstawanie kamieni nerkowych), zaburzenia krzepnięcia, przewlekłe choroby skóry (m.in. o charakterze trądziku), choroby trzustki (w tym cukrzyca typu 1 i 2), miażdżyca, choroby reumatyczne, stany obniżonej odporności,
2. korzeń i kłącza pokrzywy Radix et rhizoma Urticae – przerost gruczołu krokowego, otyłość, cukrzyca typu 1 i 2, stany zapalne układu moczowego, nadczynność tarczycy, stany obniżonej odporności. (2)
Przeciwwskazania do stosowania pokrzywy:
- Zespół Cuschinga
- Zespół policystycznych jajników
- Ciąża
Trzeba pamiętać, iż pokrzywa działa diuretycznie, więc może wchodzić w interakcję z innymi lekami
Nie zaleca się stosowania pokrzywy 2-3 tygodnie przed planową operacją, a także 2-3 tygodnie po operacji
Co pomaga na zwyrodnienie stawów i RZS?
Według danych Zakładu Epidemiologii Chorób Reumatycznych Instytutu Reumatologii w Warszawie niemal połowa osób dorosłych w kraju cierpi na bóle kręgosłupa, stawów biodrowych, kolan i ścięgien. W chorobach narządu ruchu dochodzi do odkładania się złogów moczowych w tkankach okołostawowych oraz wzrostu poziomu kwasu moczowego we krwi, a dzięki właściwościom saluretycznym pokrzywy możliwe jest wydalenie ich z organizmu. W medycynie ludowej od dawna znano i stosowano liście pokrzywy w celu łagodzenia bólu. Przeprowadzone jak dotąd badania kliniczne nad substancjami pochodzenia naturalnego potwierdzają ich działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe.
Skuteczność tych leków jest na tyle wysoka, że umożliwia ona obniżenie dawek przeciwzapalnych leków niesteroidowych. W 1990 roku Randall i wsp. przeprowadzili pionierskie badania mające na celu potwierdzenie działania przeciwbólowego Urtica dioica. Badaniom poddano grupę 18 osób, u których zdiagnozowano stany zapalne stawów i kości, a także bóle dysku oraz bóle wywołane urazami mechanicznymi, tj. naciągnięcie i zapalenie ścięgien, „łokieć tenisisty”. Wyniki tych badań były zadowalające i świadczące o działaniu przeciwbólowym pokrzywy. W trakcie badania nie odnotowano poważniejszego działania niepożądanego z wyjątkiem przemijającej wysypki. (6)
Za właściwości przeciwzapalne pokrzywy odpowiadają kwas kawoilo- jabłkowy i kawoilomalonowy
Wykazują one zdolność mocno wyrażonego hamowania powstawania produktów kwasu arachidonowego (zablokowanie cyklooksygenaz i 5-lipooksygenazy). Ponadto kwas kawoilojabłkowy zmniejsza uwalnianie indukowanych lipopolisacharydami prozapalnych cytokin IL-1β i TNF-α oraz hamuje aktywację czynnika jądrowego kappa – B (NFĸB). Z kolei kwas kawoilomalonowy w chondrocytach hamuje działanie cytokin prozapalnych. W badaniach u pacjentów z ch.z.s., podając 10 g suszu dziennie, stwierdzono zmniejszanie objawów klinicznych u ok. 90% chorych przy bardzo dobrej tolerancji. Zalecane dawkowanie
wodno-alkoholowych ekstraktów z 8–12 g suszu w 2–3 dawkach dziennie, 3–5 g suszu surowca w postaci naparu 3 razy dziennie, bądź 15 ml soku ze świeżych liści lub ziela 3 razy dziennie (7)
Pokrzywa należy do ziół zawierających krzemionki. Od dawna w fitomedycynie panuje pogląd, że związki krzemu zapewniają prawidłową regenerację tkanki łącznej właściwej oraz są niezbędne dla utrzymania właściwej struktury nabłonków. Związki krzemu wywierają wpływ przeciwwysiękowy. Są niezbędne do syntezy i konglomeracji włókienek kolagenowych i elastynowych. Zapobiegają powstawaniu owrzodzeń na błonach śluzowych, kamieni i złogów w układzie moczowym oraz żółciowym, ponadto przeciwdziałają rozwojowi blaszek miażdżycowych w tętnicach. Wzmacniają i uszczelniają naczynia krwionośne. Dlatego też polecano zioła krzemionkowe osobom chorującym na gruźlicę i permanentnie zapadającym na stany zapalne oskrzeli, opłucnej i płuc. (8)
Dlatego jeśli suplementujesz MSM (siarkę) lub korzystasz z kuracji kąpieli siarczkowych (siarkowych) warto zadbać o właściwą podaż krzemionki, aby kuracja przyniosła wymierny efekt
Czym wspomóc leczenie cukrzycy?
Ciekawym i mocno obiecującym kierunkiem jest również wykorzystanie ekstraktów z pokrzywy zwyczajnej tak w terapii, jak i w profilaktyce powikłań cukrzycy. Jednym z najczęściej występujących powikłań jest nefropatia cukrzycowa. Polega ona na postępującym i nieodwracalnym uszkodzeniu kłębuszków nerkowych – jednym z pierwszych jego objawów jest obecność białka w moczu (albuminuria). Przyczyn występowania tego schorzenia upatruje się kilka, m.in. przewlekle utrzymująca się ilość wolnych rodników w organizmie cukrzyka czy zmiany w metabolizmie komórek, wynikające z przewlekle podwyższonego poziomu cukru. W badaniach nad zespołami nefropatycznymi o podłożu cukrzycowym na szczurach wykazano, że preparaty pokrzywy (zwłaszcza z dodatkiem pioglitazonu) efektywnie przeciwdziałały uszkodzeniom nerek u chorych zwierząt. Podobne wyniki uzyskali badacze oceniający neuroprotekcyjne działanie ekstraktu z pokrzywy u szczurów chorych na cukrzycę – również tu uszkodzenia układu nerwowego były znacznie mniejsze u grupy poddanej działaniu preparatów Urtica dioica.(2)
Endometrioza czy pokrzywa może pomóc?
Pokrzywa według badania na szczurach, może przyczynić się do złagodzenia przebiegu choroby, lecz w tej kwestii pozostaje zrobić więcej badań naukowych, które udowodnią prawdziwość tezy zawartej w badaniu (9 – link do badania )
Pokrzywa jest powszechnie bytującym chwastem w naszym otoczeniu warto pamiętać o tym, jeśli ją zbieramy z naturalnego środowiska, aby było oddalone od miejsc zanieczyszczonych, ulic, wysypisk śmieci bo zostało udowodnione, że może gromadzić w sobie metale ciężkie. Dlatego zadbajmy o bezpieczne miejsce gdzie będziemy pozyskiwać surowiec zielarski.
Prezentowany materiał nie stanowi porady o charakterze medycznym, ma wyłącznie charakter informacyjny i w rozumieniu obowiązujących przepisów nie może być traktowany jako specjalistyczna porada medyczna, forma diagnozy lub zalecenia w zakresie leczenia, ponadto nie może być podstawą do jakichkolwiek roszczeń. Autor oświadcza, że nie daje gwarancji przydatności treści materiału do określonego celu lub zastosowania oraz nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody będące konsekwencją korzystania lub niemożności korzystania z materiału. Użytkownik kierując się wyłącznie informacjami uzyskanymi za pośrednictwem materiału działa na własną odpowiedzialność
Pozdrawiam
Krzysztof Pielech – Agroturystyka Biały Płotek
INWESTUJ W ZDROWIE
Źródła:
- “Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie” Mateusz Emanuel Senderski
- “Zastosowanie pokrzywy w zaburzeniach metabolicznych” Maciej Graczykowski artykuł z “Naturoterapia w praktyce”
- https://nowaalchemia.blogspot.com/2015/07/dlaczego-pokrzywa-parzy.html?m=1&fbclid=IwAR0L-KlbEbne9WsatuvVEHUZRpnw_ZANxJWV9SFWsHVRLjWQpGWoJ7pMjI0
- https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0965229911000859?via%3Dihub
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9253158/
- https://www.czytelniamedyczna.pl/3816,wlasciwosci-lecznicze-pokrzywy-zwyczajnej-urtica-dioica-la.html
- “Surowce roślinne w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów” Iwa Jonik czasopismo “Naturoterapia w praktyce”
- https://rozanski.li/2292/ziola-krzemionkowe/
- https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378874118326138?via%3Dihub
