SPIS TREŚCI:

1. Jabłka – wartości energetyczne i odżywcze
2. Czy jedzenie jabłek może zapobiegać nowotworom? 
3. Dlaczego jabłka mają woskowy nalot. Jak najlepiej umyć jabłka? I czy można jeść jabłka ze skórką?
4. Jakie odmiany jabłek powodują najmniejsze uczulenie? Czy jabłka mogą wywoływać uczulenie?
5. Przepis na ciasto z jabłkami bez mąki i bez cukru
6. Podsumowanie

“Kto codziennie jabłko zjada, tego lekarz rzadko bada” – Stare powiedzenie i cytat, które ma juz dziesiątki lat. Czy ma w sobie ziarno prawdy? Czy faktycznie warto sięgać po te owoce dosyć często? 

Czy jabłka jeść ze skórką? Kiedy warto jeść jabłka? Jakie odmiany jabłek są najlepsze? 

Jabłka są oprócz borówek i owoców jagodowych jednym z najbardziej ulubionych owoców, które jadamy z chęcią. Dlatego chcielibyśmy te owoce wprowadzać podczas pobytów zdrowotnych w Biały Płotek (pakiety regeneracyjne). Jesteśmy fanami różnorodności w diecie i urozmaicenia, dlatego tym razem omówimy właściwości zdrowotne jabłek. 

W ostatnich dwóch dekadach przeciętne roczne spożycie jabłek w przeliczeniu na mieszkańca Polski, spadło z ok. 25kg, o połowę – do ok. 12-13 kg (1). 

Tendencja spożycia jabłek niestety u nas w kraju spada. Ciężko określić co definiuje ten problem, lecz moje przypuszczenia opierają się na tym, że kierujemy się wyglądem owocu, aby był ładny, błyszczący duży. Producenci jabłek chcąc nadążyć za oczekiwaniami dyskontów i klientów zmuszeni są do większych nakładów i oprysków owoców różnymi preparatami w celu dostarczenia najlepszego produktu. Co czyni jabłka ładnymi, lecz przez to zyskały woskową otoczkę i nie przyjemne wrażenia w dotyku. Świadomość klientów w zakresie zdrowia wzrasta i z czasem zaprzestaliśmy kupować owoców z takim nalotem, w obawie o nasze zdrowie. Ba niektórzy decydując się na zakup jabłek posuwają się do szorowania ich płynem do mycia naczyń, o zgroza nie wiem co jest lepsze. I tak się tworzy diabelski krąg, z którego nijak nie ma wyjścia. Lecz czym jest ten tajemniczy woskowy nalot? Postaram się odpowiedzieć w dalszej części artykułu 

1.Jabłka – wartości energetyczne i odżywcze

Jabłka w swojej czystej postaci są pod względem zdrowotnym bardzo wartościowym owocem.  Przyjrzyjmy się dlaczego warto spożywać jabłka i jakie są ich właściwości zdrowotne? 

Wartość energetyczna jabłek to 52kcal100g, czyli średniej wielkości 180g jabłko dostarcza 94,6 kcal, a indeks glikemiczny to ma IG=36, natomiast ładunek glikemiczny ŁG=9 (3).  Co nam dosyć istotnie sugeruje, że owoce te będą właściwe dla osób zmagających się z chorobami metabolicznymi.  Jabłko to też skarbnica błonnika 4,37g/1 sztukę, tutaj jedną główną frakcją są pektyny.  

Analiza danych w badaniach sugeruje, że spożycie jabłek wiąże z obniżeniem o 18 % ryzyka wystąpienia cukrzycy typu 2 (2).

Jak widzimy w tabeli poniżej Jabłka są zasobne w potas i witaminę C, co w przypadku dysfunkcji układu mięśniowego może stanowić istotne uzupełnienie diety 

( tabela ze strony rozanski.li – “Fructus Mali – owoc jabłoni w fitoterapii. Liść jabłoni – Folium Mali jako źródło flawonoidów i polifenoli.”) 

Także patrząc na samą zawartość wartościowych związków dla naszego organizmu warto jeść jabłka, a przynajmniej jedno dziennie 

2.Czy jedzenie jabłek może zapobiegać nowotworom? 

Przygotowując artykuł przejrzałem kilkadziesiąt artykułów i badań. Wniosek płynie jeden. Że warto urozmaicać dietę i wprowadzać do niej dywersyfikację, bo w końcu to jest nasza inwestycja w dobre samopoczucie, jakość życia, wydajność naszej pracy. 

Jeden z lepszych przeglądów spotkałem na stronie czytelniamedyczna.pl i cytując fragment: 

Obok chorób związanych z układem sercowo-naczyniowym, jedną z głównych przyczyn przedwczesnej śmierci są nowotwory. Naukowcy z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego wykazali, że regularne spożywanie jabłek zmniejsza ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Przeciwnowotworowe działanie potwierdzono w badaniu klinicznym, w którym udział wzięło 592 pacjentów onkologicznych oraz 765 osób zdrowych. Chorzy zjadali średnio 9,5 jabłka tygodniowo, zdrowi zaś 11. Okazało się, że już przy konsumpcji tylko 1 jabłka dziennie ryzyko rozwoju raka jelita grubego obniżyło się, a spożywanie więcej niż 1 jabłka zmniejszało to ryzyko o około 50%. Ten efekt ochronny może wynikać z bogatej zawartości flawonoidów, mających właściwości przeciwutleniające . Związki te występują głównie w skórce jabłek . Spożywanie warzyw ani innych owoców nie wykazało korzystnego wpływu na ryzyko zachorowania na raka jelita grubego . Z kolei He i Liu zidentyfikowali w skórce jabłek triterpenoidy, związki mające właściwości antyproliferacyjne wobec komórek nowotworowych wątroby, sutka i jelita grubego. Triterpenoidy mogą więc być częściowo odpowiedzialne za działanie przeciwnowotworowe całych jabłek . Inne badania również dotyczyły skórki i to właśnie na obierkach z jabłek, zawierających największą ilość cennych przeciwutleniaczy, skupili się Reagan-Shaw i wsp. Ekstrakt ze skórek zmniejszał wzrost i żywotność komórek raka prostaty i raka piersi, dlatego obierki z jabłek nie powinny być usuwane z diety. (5) 

Także jedzenie jabłek może zapobiegać nowotworom i to liczby są całkiem wysokie i warte uwagi: 

Wyniki metaanalizy z 2016 roku dowodzą, że osoby, które spożywają regularnie jabłka rzadziej chorują na nowotwory. 

W wielu badaniach naukowcy wykazali, że spożywanie jabłek wiązało się z mniejszym ryzykiem rozwoju: 

• Raka płuc (o 11-25%) 

• Raka jelita grubego (o 34%) 

• Raka piersi (o 21%) 

• Raka przewodu pokarmowego ogółem (o 50%) (3) 

Wniosek i fakty mówią same za siebie. Jabłka pozwolą nam działać prewencyjnie i to te zjadane ze skórką. No właśnie o tę skórkę się rozchodzi….  

3.Dlaczego jabłka mają woskowy nalot. Jak najlepiej umyć jabłka? I czy można jeść jabłka ze skórką? 

Skórka w jabłkach, z dostępnych badań naukowych, ma najwięcej substancji odżywczych i to ona jest jednym z bardziej wartościowych części jabłka. Lecz często spotykamy woskowy nalot na  owocach. Czym jest woskowy nalot? 

Śliska i błyszcząca skórka jabłka to wosk chroniący owoce przed utratą wilgoci. Spowalnia także proces psucia się owoców. Jabłka pokrywa się zazwyczaj woskiem szelak czy woskiem carnauba, są one jadalne i bezpieczne dla zdrowia (6). Jednak eksperci są zgodni, że warto zmyć ten nalot przed spożyciem. Kolejnym argumentem jest to, że zawsze warto myć owoce i warzywa. Większość z nas ma zapewne obrazek przed oczami, gdzie starsze panie lub panowie pozwolą sobie na wymacanie, obwąchanie i pościskanie każdego owocu lub warzywa w sklepie 😛  

Naukowcy potwierdzają, że w skórce mogą znajdować się resztki pestycydów. 

Czym zmyć pozostałości pestycydów na jabłkach? 

Okazało się, że roztwór sody oczyszczonej, tej samej której w każdym gospodarstwie domowym używa się do pieczenia, był najskuteczniejszy w zmniejszaniu ilości pestycydów zawartych w jabłkach. Po trwającej 12-15 minut kąpieli w sodzie usunięte zostało 80% tiabedazolu i 96% fosmetu. Mycie jabłek w zwykłej wodzie było dużo mniej skuteczne (7).  

Dlatego jeśli chcemy oczyścić jabłka warto zrobić im taką kąpiel, lecz jeszcze lepszym sposobem jest znalezienie gospodarza lub ogrodnika, który nie pryska nałogowo swoich owoców. Nieraz wiąże się to z tym, że ma mniej owoców i może nie są doskonałe ale przynajmniej wiemy co jemy. 

4.Jakie odmiany jabłek powodują najmniejsze uczulenie? Czy jabłka mogą wywoływać uczulenie?

Pomimo wysokiej zawartości polifenoli jabłka mogą powodować alergie [ 12 ]. Alergie na owoce, takie jak jabłka, są głównie związane z pyłkowicą. 

W Europie Północnej i Środkowej uczulenie na jabłka jest spowodowane głównie przez krzyżowo reaktywne aeroalergeny pyłków brzozy. Reakcje alergiczne na owoce jabłka występują również u osób uczulonych na pyłki brzozy. Jest to spowodowane reakcją krzyżową między głównym alergenem pyłków brzozy Bet v1 a jego strukturalnym homologiem Mal d 1, który jest głównym alergenem jabłek. Oba należą do rodziny białek związanych z patogenezą 10 (PR-10), co wskazuje, że odgrywają one istotną rolę w obronie roślin. Mal d 1, ciepłochwiejne białko wrażliwe na trawienie pepsyną, powoduje stosunkowo łagodne i miejscowe objawy, w tym swędzenie, mrowienie lub obrzęk warg, języka i gardła, znane jako zespół alergii jamy ustnej (OAS) . W Europie Południowej alergia na jabłka nie jest związana z alergią na pyłki brzozy. Zamiast tego jest związana z alergią na brzoskwinie, która ma cięższe objawy. Ten rodzaj alergii może być związany z niespecyficznym białkiem transportującym lipidy (nsLTP) Mal d 3, które jest odporne na wysoką temperaturę i trawienie enzymatyczne. Inne alergeny jabłek to profilina Mal d 4 i białko podobne do taumatyny Mal d 2 . Alergenność jabłek różni się w zależności od odmiany .(8) 

Jakie odmiany jabłek wywołują najmniejsze reakcje alergiczne? 

Dwie odmiany  w badaniu zostały wyłonione na podstawie czynników allergizujących, są to: Koksa Pomarańczowa i Książę Albrecht Pruski (8) . Swoją drogą właśnie Koksę Pomarańczową wybraliśmy do nasadzeń w naszej agroturystyce. Czasami w naturze nie ma przypadków 😉

5.Przepis na ciasto z jabłkami bez mąki i bez cukru

Ciasto jabłkowe bez cukru i mąki, przepis na tortownicę 19-20 cm:

• 240 g płatków orkiszowych lub owsianych
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia
• cynamon – do smaku ( u mnie dużo)
• 3 jabłka lub mus z 3 jabłek
• 3 jajka – białka i żółtka osobno

Wykonanie:

Foremkę wykładamy papierem do pieczenia. Jabłka blendujemy na mus. Płatki orkiszowe mielimy na piasek. Piekarnik nastawiamy na 180 stopni. Białka ubijamy na sztywno. Do miski wrzucamy żółtka i mus jabłkowy. Mieszamy widelcem. Dorzucamy zmielone płatki, proszek do pieczenia i cynamon. Mieszamy widelcem. Dodajemy ubite białka i delikatnie mieszamy ciasto szpatułką. Przelewamy do foremki i pieczemy 40 minut w 180 stopniach. Kroimy po ostudzeniu

6.Podsumowanie

Jabłka należą do owoców, które warto włączyć do swojej diety. Owoce te z chęcią wdrożymy do waszej diety podczas pobytów regeneracyjnych w Biały Płotek w szczególności, że planujemy mieć swoje drzewa i pozyskiwać owoce, które będą zdrowe, bo w końcu sami chcemy także tak żyć i promujemy taki styl życia. 

Jabłka pomagają w walce z zaparciami, lecz trzeba pamiętać o spożywaniu ich ze skórką. Na jabłka powinny jednak uważać osoby posiadające choroby związane z jelitami np. SIBO, IBS czy IMO. Osoby te powinny podejść do tych owoców ostrożnie i dopasować ilość spożywanych jabłek do występujących objawów.

Czy warto jeść jabłka? Tak. Sami spożywamy i uważam, że doskonale bilansują dietę w składniki odżywcze. 

Pozdrawiam serdecznie

Krzysztof Pielech – Siła Regeneracji

Źródła:

1. https://www.sadnowoczesny.pl/artykuly/ceny-owocow/polacy-jedza-o-polowe-mniej-jablek-niz-20-lat-temu-2345102 

2. https://pubs.rsc.org/en/content/articlelanding/2017/fo/c6fo01378c/unauth 

3. https://vitapedia.pl/jablko 

4. https://fdc.nal.usda.gov/food-details/171688/nutrients 

5. https://www.czytelniamedyczna.pl/5329,jedz-jablka-bedziesz-zdrowszy.html 

6. https://www.planeta.pl/przyroda/czy-jablko-mozna-jesc-ze-skorka-wyjasniamy-fakty-kontra-mity 

7. https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C460384%2Cnaukowo-potwierdzony-sposob-na-zmycie-pestycydow-z-jablek.html 

8. https://www.mdpi.com/2072-6643/16/13/2109#