Kiedy ciepły, a kiedy zimny okład? Ciepły kompres na co pomaga?
Jakie różnice wynikają z ciepłego lub zimnego okładu?
Ciepłe okłady – poprawiają ukrwienie w obszarze zastosowania, bo rozszerzają naczynia krwionośne tym samym wywołują tzw. rumień, mogą prowadzić do obniżenia ciśnienia krwi.
Zimne okłady – kurczą się naczynia krwionośne i spowalnia się krążenie żylne i tętnicze, limfa w obrębie skóry i tkanki podskórnej krąży wolniej. Zahamowane zostają wszystkie procesy metaboliczne, co za tym idzie obniża się wrażliwość receptorów bólu, zahamowanie procesu produkcji mediatorów stanu zapalnego. Zwiększa się napięcie mięśni. Po pewnym czasie od zdjęcia okładu następuje odwrócenie procesów.
Kiedy Zimne okłady?
Zanim przejdziemy do sedna sprawy , trochę historii.
Wzmianki o leczeniu z wykorzystaniem zimna sięgają ok. 2500 r. p.n.e. Jednakże woreczek z lodem wprowadzono do lecznictwa ponad 100 lat temu [3]. Krioterapia jest to zastosowanie zimna o temperaturze 0°C lub niższej w celach terapeutycznych. Krioterapia dzieli się na zabiegi miejscowe, które mają na celu obniżenie temperatury skóry mięśni i stawów, oraz na zabiegi całościowe, które mają na celu obniżenie temperatury całego organizmu(1).
W przypadku stosowania okładów jako interwencji we wczesnych stanach pourazowych ważne jest, aby zastosować okłady jak najszybciej po urazie. Badania wskazują, że rozpoczęcie terapii w ciągu pierwszych 72 godzin, a najlepiej 48 godzin po urazie znacząco zwiększa skuteczność terapii i szybkość powrotu do sprawności.(2)
Zimne okłady lub leczenie zimnem:
- Okłady lodem połączone z kompresją mogą wspomagać proces regeneracji po urazie złamania kostki (3)
- Krioterapia całościowa może wpływać na poprawę snu i proces odnowy i stan mięśni u osób trenujących sporty wytrzymałościowe, ze szczególnym uwzględnieniem biegaczy (4)
- Zanurzenia w zimnej wodzie działają efektywniej od kriokomory w procesie regeneracji u trenujących zdrowych osób. (5)
Terapia zimnem jest najlepszym rozwiązaniem w przypadku ostrych urazów, ponieważ zmniejsza obrzęk i ból. Lód obkurcza naczynia, co ogranicza wewnętrzne krwawienie w danym miejscu.
Można także zastosować w przypadku rany czy krwotoku. Lepiej się sprawdzą po wysiłku okłady i Zastosowanie ciepła w przypadku dolegliwości bólowych jest znane w medycynie od tysięcy lat. Już w starożytnej Grecji i Egipcie promieniowanie słoneczne, ciepłe źródła czy nagrzany piasek były wykorzystywane w terapii pacjentów. Również obecnie ciepło jest cenione i stosowane w celach terapeutycznych i do uśmierzania bólu, a jego skuteczność jest udowodniona i dobrze wyjaśniona. (6)
!!!Ciepłe okłady są używane głównie w przypadku przewlekłych urazów . Nigdy nie stosuje się w przypadku ostrych urazów, rzutów ostrych stanów chorobowych, obrzękach!!!
Ciepłe okłady kiedy stosować? Ciepło kiedy jest pomocne?
Doskonale sprawdzają się jako środek:
- Przeciwbólowy
- Przeciwzapalny ( przy stanach przewlekłych)
- Rozkurczowo
- Zwiększa odporność
Okres remisji RZS, Rwa kulszowa, Bóle menstruacyjne, wzdęcia, kamica nerkowa, kamica żółciowa, ból ucha, jęczmień i wiele innych.
Poprawia się ukrwienie lokalne, zarówno w obszarze naczyń krwionośnych, jak i naczyń limfatycznych. Obserwuje się wzrost dyfuzji przez naczynia włosowate. Efekt wazodylatacyjny uzyskuje się w dwóch niezależnych mechanizmach. Początkowo ciepło wpływa na przyspieszenie rozszerzania naczyń krwionośnych i stymulację uwalniania neuroprzekaźników (np. substancji P) ze śródbłonka. Drugi mechanizm polega na aktywacji śródbłonkowej syntezy tlenku azotu (NO), który prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych (6)

Źródła:
- “Masaż lodem jako element krioterapii po biegach maratońskich” Praktyczna Fizjoterapia
- https://www.mp.pl/pacjent/rehabilitacja/fizykoterapia/leczenie-zimnem/131256,oklady-z-kostek-lodu
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9313947/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36135034/
- https://www.mp.pl/pacjent/rehabilitacja/fizykoterapia/leczenie-cieplem/129254,cieplo-terapeutyczne
- https://www.praktycznafizjoterapia.pl/artykul/wplyw-ciepla-na-zmniejszenie-dolegliwosci-bolowych-kregoslupa


