Czy borówka będzie miała konkurencję i coś zdominuję jej piedestał na rynku owoców superfood?! Zaraz będziecie mogli się przekonać: na co pomaga jagoda kamczacka i jakie ma właściwości zdrowotne? Co jest lepsze jagoda kamczacka czy borówka amerykańska?
SPIS TREŚCI:
- WPROWADZNIE
- JAGODA KAMCZACKA – NA CO POMAGA?
- CZY JAGODA KAMCZACKA PORAWIA WYDOLNOŚĆ I WPŁYWA NA REGENERACJĘ U SPORTOWCÓW?
- CZY JEDZENIE JAGODY KAMCZACKIEJ WYDŁUŻA ŻYCIE?
- CO POWINNY JEŚĆ OSOBY STARSZE ABY WSPOMAGAĆ PAMIĘĆ I CHRONIĆ MÓZG?
- JAGODA KAMCZACKA, CZY DZIAŁA PRZECIWNOWOTWOROWO?
- W JAKI SPOSÓB OBRÓBKA OWOCÓW WPŁYWA NA ZAWARTOŚĆ W NICH SUBSTANCJI CZYNNYCH?
- PODSUMOWANIE
1.Wprowadzenie
Haskap czyli Jagoda Kamczacka to ciekawy owoc, o którym jeszcze nie jest głośno. W kuluarach mówi się, że borówka ma rywala 😉 Ja bym raczej traktował ją jako partnera, ponieważ jagoda dojrzewa najwcześniej ze wszystkich owoców jagodowych, bo już pierwsze owoce można zbierać pod koniec maja, dlatego jest jednym z pierwszych owoców jakie można zjeść prosto od rolnika lub z ogródka!!! Warto o tym pamiętać.
Najpierw krótki opis tej niezwykłej rośliny. Jagoda kamczacka inaczej nazywana Haskap, szeroko rozprzestrzeniona na półkuli północnej, głównie w strefie klimatu umiarkowanie chłodnego. Występuje w północnej Rosji, Chinach i Japonii. Uprawiana jest jako roślina użytkowa o jadalnych owocach i roślina lecznicza, stanowiąca źródło surowców stosowanych w medycynie tradycyjnej (4). W Europie, w środowisku naturalnym, jest spotykana na terenie Alp oraz w Skandynawii. W Ameryce Północnej i Europie wciąż jest mało znana, jakkolwiek owoce L. caerulea w ciągu ostatnich lat stopniowo zyskują popularność (1).
Owoce jagody kamczackiej mogą być bardzo dobrym składnikiem produktów leczniczych lub suplementów diety, ze względu na ich cenne bioskładniki. Właściwości prozdrowotne rośliny zostały zauważone i docenione przez dawnych zbieraczy, którzy określali jagodę kamczacką jako „eliksir życia” czy też „owoc wiecznej młodości”. Jej owoce zawierają liczne związki bioaktywne, takie jak witaminy, minerały, polifenole i irydoidy, które korzystnie wpływają na organizm człowieka. Badania in vitro i in vivo wykazały, że spożywanie jagód może wiązać się z wieloma korzyściami zdrowotnymi (2).
2.Jagoda Kamczacka na co pomaga?
Na uwagę zasługuje duża zawartość wspomnianych polifenoli, w tym antocyjanów, które są wchłaniane w żołądku oraz w jelicie cienkim i mają działanie przeciwmiażdżycowe. Wykazano, że produkty bogate w antocyjany korzystnie wpływają na profil lipidowy i zmniejszają stres oksydacyjny.
Ponadto antocyjany z owoców jagody kamczackiej mogą wspomagać leczenie chorób oczu, gdyż zmniejszają kruchość naczyń włosowatych, polepszają przepuszczalność śródbłonka, normalizują niektóre dolegliwości wzroku, poprawiają adaptację oka do widzenia po zapadnięciu zmroku. Frakcja antocyjanowa owoców wykazuje specyficzną aktywność w obszarze relacji mikrokrążenie – tkanka. W schorzeniach ocznych, takich jak choroby siatkówki typu wirusowego, jaskra prosta oraz toksyczne niedowidzenie wyciąg z antocyjanów może łagodzić zmiany na poziomie naczyń siatkówki lub zapobiegać zmianom w polu widzenia.
Zawarte w jagodzie kamczackiej antocyjany mają protekcyjne działanie w chorobach nowotworowych, gdyż są bardzo dobrymi czynnikami powodującymi wygaszanie wolnych rodników tlenowych, m.in. tlenu singletowego, anionorodnika ponadtlenowego, rodnika hydroksylowego.
Ponadto, ze względu na właściwości odtruwające, owoce stosuje się przy zatruciach metalami ciężkimi, lekarstwami oraz przy leczeniu schorzeń układu krwionośnego. Sokiem owoców można leczyć wrzody i liszaje, natomiast wywar poleca się do płukania jamy ustnej i gardła przy chorobach dziąseł, nieżytach, anginie (3)
Roślina ta jest powszechnie stosowana w medycynie tradycyjnej, zwłaszcza w Japonii, gdzie wyróżnia się właściwościami przeciwstarzeniowymi, chroniącymi przed chorobami serca i problemami żołądkowo-jelitowymi (4)
Co więcej, według przeprowadzonych badań, regularne spożywanie jagód może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka i insulinooporność, zminimalizować utratę masy kostnej i poprawić funkcje poznawcze układu nerwowego (4).
Donoszono, że dzienne spożycie polifenoli (występujących powszechnie w jagodach) minimalizuje ryzyko demencji, chorób neurodegeneracyjnych i udaru mózgu, głównie poprzez wychwytywanie wolnych rodników, aktywację genów przeżycia i kaskad sygnałowych, chelatowanie metali przejściowych, modyfikację neurozapalenia i regulację funkcji mitochondriów (4).
3.Czy jagoda kamczacka poprawia wydolność i wpływa na regenerację u sportowców?
W badaniu, prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby z grupą kontrolną otrzymującą placebo i niezależnych grup, wzięło udział 30 mężczyzn uprawiających biegi rekreacyjne.
Zaobserwowano niewielkie zmiany w częstości akcji serca i VO2 przy intensywnościach submaksymalnych (p < 0,05). Czas do wyczerpania podczas testu VO2peak był dłuższy w grupie Haskap o 20 s (p = 0,031). Ponadto, w próbie czasowej na 5 km w grupie Haskap nastąpiła poprawa o ok. 21 s (p = 0,016), co odpowiadało wzrostowi średniej prędkości biegu o 0,25 km/h w porównaniu z grupą kontrolną otrzymującą placebo; oznaczało to poprawę o >2% w wydolności biegu (5)
Stosowanie tej nowej, funkcjonalnej żywności u sportowców może przyczynić się do poprawy wyników w biegach wytrzymałościowych (5).
4.Czy jedzenie jagody kamczackiej wydłuża życie?
Patrząc jak tubylcze ludy nazywały kiedyś jagodę kamczacką czyli “eliksir życia”, możemy przypuszczać na bazie doświadczeń ludowych, że będzie świetnym remedium na upływające lata i utrzyma naszą jakość życia. Co mówią badania naukowe na temat jagody kamczackiej?
Cytując badanie: “Zaobserwowaliśmy, że strukturalnie zróżnicowane związki fenolowe z jagody kamczackiej w różny sposób wpływały na prawidłowy wzrost pierwotnych ludzkich fibroblastów, który został powiązany z SIRT1” (6).
Czyli badani naukowe potwierdzają zależność pomiędzy stosowaniem w diecie jagody kamczackiej a długowiecznością, dlatego jeśli chcesz mieć “eliskir życia” jedz jagodę kamczacką.
5.Co powinny jeść osoby starsze, aby wspomagać pamięć i chronić mózg?
Tutaj odpowiedź jest prosta i tendencyjna. Lecz, aby oprzeć całe założenie i cele na podstawach naukowych przytoczę pewien eksperyment na który pokusili się naukowcy.
Uczestnicy stanowili losową próbę 20 osób starszych w wieku 62–81 lat. Pomiary funkcji poznawczych, nastroju i ciśnienia krwi rejestrowano na początku badania oraz 1,5 godziny po posiłku.
W porównaniu z placebo, dawka 400 mg antocyjanów z jagody kamczackiej spowodowała istotnie niższe ciśnienie rozkurczowe i tętno. Zarówno dawka 200 mg, jak i 400 mg spowodowały istotnie lepsze przypominanie słów, a dawka 400 mg znacząco poprawiła również wyniki w rozpoznawaniu słów w zadaniu pamięci epizodycznej. Jednak wyniki dotyczące nastroju, pamięci roboczej i funkcji wykonawczych były bardziej niejednoznaczne.
Wyniki dostarczają dowodów na poprawę pamięci epizodycznej i ciśnienia krwi po krótkotrwałej suplementacji ekstraktem z jagody kamczackiej, przy czym wyższe dawki wydają się najskuteczniejsze. (7)
6.Jagoda Kamczacka czy działa przeciwnowotworowo?
Okazuje się, że ekstrakty z jagody kamczackiej mogą osłabiać uszkodzenia DNA wywołane przez kancerogeny w normalnych komórkach nabłonka płuc in vitro (8).
Nitrozoamina, specyficzna dla tytoniu, 4-(metylonitrozoamino)-1-(3-pirydylo)-1-butanon (NNK), obecna w dymie papierosowym, jest głównym czynnikiem rakotwórczym płuc. Przeanalizowaliśmy skuteczność ekstraktów z jagód haskap bogatych w antocyjany w zapobieganiu uszkodzeniom DNA .
Wstępna obróbka komórek ekstraktami z jagody haskap znacząco zmniejszyła uszkodzenia DNA indukowane przez nitozaminę, oraz zwiększyła ekspresję kaskady naprawy uszkodzeń DNA (9)
7.W jaki sposób obróbka owoców wpływa na zawartość w nich substancji czynnych?
Metody wyciskania soku z jagody kamczackiej w skali laboratoryjnej wpływają na większość cech soku, od podstawowych właściwości fizykochemicznych po wartości odżywcze. Ogólnie rzecz biorąc, wskaźniki różniły się między wszystkimi trzema metodami: sok z sokowirówki odśrodkowej charakteryzował się najwyższymi wartościami wielu związków, sok z prasy do wina – wartościami pośrednimi, a najniższymi – sokami parowymi. (10)
Jeśli chcemy mrozić jagodę kamczacką w celu lepszego zachowania składników bioaktywnych zaleca się jej blanszowanie parą wodną przed zamrożeniem, a następnie przechowywanie w temperaturze –18°C (11).
Pierwsze doniesienie na temat przygotowania proszku z jagody kamczackiej metodą suszenia Refractance Window.
Retencja antocyjanów w proszku wyniosła ponad 92% w porównaniu do mrożonych jagód.
Zawartość antocyjanów w proszku z jagody kamczackiej była istotnie wyższa niż w proszku z jagód açaí .(12)
Wytłoki z jagody kamczackiej (Lonicera caerulea L.), będące produktem ubocznym przetwarzania soków, są bogatym źródłem związków bioaktywnych. Warto przemyśleć dodawanie wytłoków do np. chleba.
Biorąc pod uwagę walory jakościowe chleba wg. badań wzbogaconego wytłokami z Lonicera caerulea , wraz z towarzyszącym im wzrostem zawartości związków bioaktywnych, ich udział w mące pszennej nie powinien przekraczać 2% (13).
8.Podsumowanie
Jagoda Kamczacka z racji swoich walorów zdrowotnych i składników czynnych stanowi owoc, który powinnien się znaleźć w diecie osoby dbającej o swoje samopoczucie i zdrowie. Przede wszystkim potencjał antyoksydacyjny czyni ten owoc niezwykle atrakcyjnym pod względem prewencji i zapobiegania chorobą i różnym dysfunkcją. Zawiera więcej antyoksydantów i witaminy C niż borówka, ale borówka posiada wiecej witamin z grupy E i K. Jagoda kamczacka zawiera więcej potasu i wapnia, natomiast borówka magnezu i miedzi. Dlatego każdy z tych dwóch owoców będzie wartościowy. “Eliksir życia” jak nazwali ją dawne ludy Japonii stanowi fantastyczne uzupełnienie palety owoców z grupy Superfood w Polsce.
Pozdrawiam serdecznie
Krzysztof Pielech – Siła Regeneracji
Prezentowany materiał nie stanowi porady o charakterze medycznym, ma wyłącznie charakter informacyjny i w rozumieniu obowiązujących przepisów nie może być traktowany jako specjalistyczna porada medyczna, forma diagnozy lub zalecenia w zakresie leczenia, ponadto nie może być podstawą do jakichkolwiek roszczeń. Autor oświadcza, że nie daje gwarancji przydatności treści materiału do określonego celu lub zastosowania oraz nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody będące konsekwencją korzystania lub niemożności korzystania z materiału. Użytkownik kierując się wyłącznie informacjami uzyskanymi za pośrednictwem materiału działa na własną odpowiedzialność.
Źródła:
- “Jagoda kamczacka (Lonicera caerulea L. var. kamtschatica Sevast.) – nowe (?) źródło cennych substancji” – Anna Sokół-Łętowska, Alicja Z. Kucharska
- IWONA SZOT, TOMASZ LIPA, BOŻENA SOSNOWSKA “JAGODA KAMCZACKA – WŁAŚCIWOŚCI PROZDROWOTNE OWOCÓW I MOŻLIWOŚCI ICH ZASTOSOWANIA “
