Refleksologia to metoda terapii odruchowej stosowana w różnych kulturach od tysięcy lat. Definiuje się ją jako zabieg polegający na stymulacji nerwów i krążenia krwi w organizmie, z wykorzystaniem punktów odruchowych odpowiadających wszystkim częściom ciała, narządom i układom. To oddziaływanie może być wykorzystane w wielokierunkowy sposób dbania o jakość swojego zdrowia. Wykonujemy go zarówno gościom na pobytach regeneracyjnych jaki i klientom z zewnątrz (refleksologia stóp Olszyna). A jak zaczęła się moja historia?

Refleksologia – z tym pojęciem zetknąłem się w 2009/2010 roku i nie będę ukrywał, że na studiach nikt mi o tym rodzaju terapii nie wspominał. I na szkolenie wybrałem się z prozaicznych powodów, aby poszerzyć portfolio palety zabiegów, które potrafię zrobić. I motywacją były względy zarobkowe, bo wiedziałem, że niektóre ośrodki za granicami naszego kraju wymagają tego rodzaju umiejętności, więc aby móc wejść z przytupem w inne miejsca wybrałem się z misją zdobycia kolejnego doświadczenia, a także świadectwa/dyplomu.

Jechałem na szkolenie sceptycznie nastawiony, bo nie byłem przekonany czy ta metoda faktycznie przynosi jakieś efekty. Chciałem raczej z uśmiechem na ustach chwalić się nowym dyplomem na ścianie.
Lecz nie musiałem długo czekać, aby kubeł zimnej wody wylał się na moją wtedy “gorącą” głowę i zmienił moje nastawienie … 🙂

Spis Treści:

1. Czy refleksologia może pomóc nam w walce z zaparciami?
2. Jaki ma wpływ refleksologia na jakość życia u kobiet w okresie menopauzy i po niej?
3. Refleksologia czy pomoże w stanach wyczerpania fizycznego i born out?
4. Czy refleksologia może uzupełnić terapię w walce ze stanami lękowymi i depresją?
5. Czy Refleksologia może pomóc jako terapia uzupełniająca w chorobie lub co lepsze działać prewencyjnie?
6. Moje wnioski i podsumowanie

Zapraszam do lektury. Ale zanim zacznę pozwolę sobie jeszcze zareklamować markę własną i zaprosić Ciebie do naszego miejsca jakie tworzymy, czyli agroturystyka regeneracyjna Biały Plotek gdzie możesz zainwestować we własne zdrowie i jakość życia dzięki specjalnie dedykowanym programom regeneracyjnym.

….wracamy do dalszej części historii. Dlaczego już pierwszego dnia w mojej głowie pojawił się znak zapytania, odnośnie pozytywnego wpływu na zdrowie tej jakże starej techniki dbania o zdrowie?
Staram się zawsze jako modela brać Justynę, bo ona powie mi otwarcie co jest źle odczuwalne, lub gdzie można jeszcze coś poprawić lub jak wpływa na nią dana technika itp.

Justyna miała już od zawsze problemy z regularnym wypróżnianiem (jak dosyć duża część kobiet w dzisiejszych czasach) i już po pierwszych godzinach pracy na jej stopach, nastąpił efekt, który nas totalnie zaskoczył. Justyna w trybie pilnym udała się do toalety i ta wizyta była bardzo satysfakcjonująca. Jak to wtedy powiedziała “Czuje się jakby ktoś mi zdjął ciężar z brzucha”.

Po tym zdarzeniu zacząłem sobie zadawać pytania, które wcześniej nawet nie przypuszczałem, że się pojawią. I tym samym płynnie przechodząc do punktu pierwszego

1.Czy refleksologia może pomóc nam w walce z zaparciami?

Jest kilka badań, które wskazują na potencjalne pozytywne działanie refleksologii przeciwko zaparciom.

W jednym z badań w Iranie zgłosiło się 74 ciężarnych kobiet w prywatnych i publicznych ośrodkach zdrowia. Podzielono je na grupę kontrolną i grupę która stosowała 12 minutową refleksologię co tydzień przez 6 tygodni. I jak się okazało po interwencji refleksologicznej 97% kobiet zgłosiło poprawę w zakresie wypróżnień, a 67% były zadowolone z interwencji refleksologicznej. Wnioski. Krótkoterminowa refleksologia stóp w tym kontekście może przynieść potencjalne korzyści lecznicze w postaci złagodzenia objawów zaparć i lęku w czasie ciąży, nie niosąc przy tym skutków ubocznych. Konieczne są dalsze badania w zakresie refleksologii przedporodowej. (1)

Doświadczenia własne: stosując refleksologie przez ponad 10 lat (mamy 2023 rok), spływały do mnie sygnały o poprawie wypróżnień po zastosowaniu masażu stóp. Jeden anegdotyczny przypadek. Miałem okazję zabiegować Panią i ona pytała, czy mogę w jakikolwiek sposób wpłynąć terapią na regulacje zaparć. Wtedy zaproponowałem jej refleksologię i zaraz po masażu pobiegła do toalety. Czy wtedy zadziałał efekt placebo? Do tej pory sam się zastanawiam i nie jestem do końca pewny, lecz Pani Ewa w tamtej chwili była bardzo wdzięczna. Jeśli coś pomaga, a nie szkodzi przy tym zdrowiu to trzeba to robić.

Z kolei w innym przeglądzie badań stwierdzono, iż refleksologia wpłynęła na wskaźnik poprawy w walce z zaparciami, jednak końcowe wnioski są takie, iż potrzebne są dalsze badania w tym zakresie (2)

Jedno jest pewne. Masaż stóp nie może zaszkodzić w tym zakresie, a wizja poprawy niesie zachęte do wplatania tej metody w zakres terapii i prewencji zaparć oraz problemów z układem trawiennym.

Jako wspomaganie w terapii zaparć możesz zastosować nasiona babki płesznik, babki jajowatej, oraz lnu. Zawierają one związki śluzowe, które pęcznieją w jelicie grubym poprzez wiązanie wody i zwiększają objętość masy kałowej, dzięki czemu jest ona łatwiejsza do usunięcia, poprzez przesuwanie się treści pokarmowej. Zioła te także chronią ściany przewodu pokarmowego. Pamiętaj, że pęczniejące środki przeczyszczające mogą opóźnić dojelitowe wchłanianie jednocześnie podawanych leków!! W/w nasiona należy wtedy przyjmować w należycie długich odstępach czasowych.

2.Jaki wpływ ma refleksologia na jakość życia u kobiet w okresie menopauzy i po niej?

Menopauza znana jest jako ustanie płodności u kobiet w wyniku starzenia się i stanowi część normalnego procesu rozwojowego i biologicznego kobiety. Menopauza objawia się trwałym ustaniem cykli menstruacyjnych, spowodowanym naturalnym ubytkiem liczby oocytów jajnikowych. Diagnoza opiera się na braku cykli miesiączkowych przez 12 kolejnych miesięcy. Menopauza może wystąpić pod koniec 40. lub na początku 50. roku życia. Średni wiek wystąpienia menopauzy wynosi 51 lat. Choć menopauza jest naturalnym procesem w życiu kobiety, związanym z wahaniami hormonalnymi wpływającymi na organizm i mózg, proces ten może powodować objawy fizyczne i emocjonalne. Objawy te obejmują uderzenia gorąca, zaburzenia snu, obniżony poziom energii, wahania nastroju, trudności z pamięcią i koncentracją, lęk, stres, drażliwość, zmieniony obraz ciała i seksualność, uczucie smutku, bezpłodność i depresję. (10) Dlatego tak ważne jest, aby wszystkimi środkami zadbać o swój dobrostan w tym okresie i tutaj refleksologia może okazać się niezwykle przydatnym narzędziem.

W badaniu, które odbyło się w 2016 roku wzięło udział 120 kobiet, gdzie jedna grupa była poddana niespecyficznemu masażowi stóp, a druga refleksologii (swoją drogą jestem ciekawy co oznacza niespecyficzny, no ale przejdźmy do wyników). Okazało się, że w grupie, gdzie poddano kobiety refleksologii liczba uderzeń gorąca, nocne poty, i pocenie się była znacząco niższa.

Wyniki wykazały, że refleksologia może być skuteczna w zmniejszaniu problemów naczynioruchowych i poprawianiu jakości życia kobiet w okresie menopauzy. (3)

Inne badanie, przeprowadzono wśród 70 kobiet po menopauzie w wiosce w północnej Turcji. Grupę podzielono na pół, a uczestnicy zostali losowo przydzieleni do grupy eksperymentalnej i kontrolnej. Grupa eksperymentalna była poddawana przez tego samego badacza 20-minutowemu masażowi stóp (10 minut na każdą stopę) raz dziennie przez cały tydzień. Grupa kontrolna nie otrzymała żadnej interwencji. Wynik: W grupie eksperymentalnej zaobserwowano poprawę pod względem zmęczenia i niepokoju oraz spanie o godzinę dłużej na dobę niż w grupie kontrolnej. (9)

Jak widać refleksologia może okazać się niezwykle przydatna w łagodzeniu objawów i przejścia okresu menopauzy w sposób bardzie tolerowalny akceptowalny przez kobiety. Co ciekawe ten okres wiąże się z częstszym ryzykiem występowania depresji, lecz do tego tematu przejdę w dalszej części

3.Refleksologia czy pomoże w stanach wyczerpania fizycznego i bornout?

Moje doświadczenie w tym zakresie pozwala stwierdzić, że refleksologia może doskonale wspomóc regenerację organizmu po wysiłku zarówno fizycznym jak i umysłowym. Miałem okazję dosyć często zabiegować klientów z syndromem wyczerpania zawodowego, zestresowanych i zmęczonych swoimi codziennymi obowiązkami. Tygodniowy lub Dwutygodniowy pobyt wypoczynkowy pozwalał na dużą odnowę. Oczywiście w grę wchodziła suma składowych jak urlop, wolne od obowiązków dnia codziennego, zabiegi, ruch, dobre żywienie, sen, lecz ta całość powodowała znaczącą poprawę nastroju oraz wyglądu takich osób (tak piszę wyglądu, z racji tego iż ocena obrazowa jest także niezwykle istotna – pod uwagę brałem koloryt skóry, zacienienie pod oczami, sposób rozmowy, ocena postawy)

Aby podeprzeć swoje słowa podposiłkuje się przeglądem badań, w którym uwzględniono szereg różnych aspektów zdrowotnych, lecz wnioski są następujące: “we wszystkich badaniach uwzględnionych w tym przeglądzie, w których oceniano parametry psychologiczne, stwierdzono znaczną poprawę stanu zdrowia i samopoczucia, a sam ten czynnik miał pozytywny wpływ na przebieg choroby, rokowanie i rehabilitację” (4)

4.Czy refleksologia może uzupełnić terapię w walce ze stanami lękowymi i depresją?

Jest bardzo dużo artykułów w tym temacie, że refleksologia pozwala złagodzić stany lękowe. Niektóre badania sugerują, że refleksologia stóp pozwala na stymulowanie uwalniania endorfin.

Bardzo fajny eksperyment przeprowadzono w Turcji u dorosłych pacjentów, którzy otrzymali przeszczep wątroby. W badaniu wzięło udział 120 ochotników. Podzielono ich na dwie grupy. Jedna dostawała standardową opiekę natomiast druga korzystała dodatkowo z refleksologii.

Przed poddaniem się zabiegom refleksologii stóp oznaczono u pacjentów ból, komfort i poziom beta-endorfin. Refleksologię badaczka stosowała przez 30 minut. Bezpośrednio po refleksologii stóp
oznaczono ból, komfort i poziom beta-endorfin. Pacjenci w grupie kontrolnej byli badani w tych samych odstępach czasu, bez żadnego innego zastosowania niż rutynowy protokół kliniczny.

Po zastosowaniu refleksologii stóp w grupie interwencyjnej zaobserwowano istotne statystycznie zmniejszenie poziomu bólu w porównaniu z grupą kontrolną. Wniosek jaki wysnuli badacze: Poziom bólu u pacjentów poddanych refleksologii stóp zmniejszył się bardziej niż u pacjentów, którzy nie otrzymali refleksologii, a ich poziom beta-endorfin i komfortu wzrósł bardziej. Refleksologia może być stosowana jako niefarmakologiczna metoda leczenia w pooperacyjnej opiece pielęgniarskiej. (terapeutycznej – moja sugestia) (5)

Wróćmy jeszcze na chwilę do tematu menopauzy i depresji. Jedno z pierwszych randomizowanych badań jakie udało się zrobić w zakresie wpływu refleksologii stóp na depresję u kobiet w czasie menopauzy, mówi jednoznacznie, iż 12 sesji refleksologii stóp miało pozytywny wpływ na radzenie sobie ze stresem u kobiet w okresie menopauzy i może zmniejszać depresję. (10)

Dlatego warto przemyśleć włączenie refleksologii stóp do planu leczenia depresji, lecz aby to uczynić potrzeba większej ilości jakościowych badań. Czy tak się stanie? Nie wiem. Medycyna alternatywna zazwyczaj nie cieszy się powodzeniem wśród konwencjonalistów.

4.Depresja i jakość snu

Wyniki systematycznego przeglądu i metaanalizy wykazały, że interwencja refleksologii stóp przynosi korzyści w porównaniu z nieaktywnymi praktykami kontrolnymi pod względem łagodzenia depresji, lęku i zaburzeń snu. Co więcej, metaregresja pokazuje, że wydłużenie całkowitego czasu refleksologii stóp zmniejszyłoby niepokój i poprawiło jakość snu.

Zrozumienie mechanizmu działania refleksologii stóp będzie stanowiło fundament do wprowadzenia takiej terapii dla grup chorych na raka, przewlekle chorych czy np. u kobiet po porodzie. (6)

Przytoczę jeszcze jeden przykład z mojego gabinetu, gdzie miałem okazję zabiegować pana, który był po wycięciu tarczycy i powikłaniem po tym zabiegu były problemy ze snem. Podczas trzech sesji refleksologii podczas pobytu, udało się osiągnąć bardzo zadowalający efekt, jakim było poprawa jakości snu, a także zasypiania….

Refleksoterapia a stwardnienie rozsiane (SM)

Nie mogę sobie odmówić omówienia jeszcze jednej sprawy jaką jest SM. Choroba bardzo dokuczliwa, która niesie za sobą różne utrudnienia i powikłania w życiu codziennym. Lecz i tutaj refleksologia może dać ziarnko nadziei na lepszą jakość życia. W pewnym przeglądzie zidentyfikowano 154 badania. Do przeglądu włączono 9 badań z udziałem 545 pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Najczęściej zgłaszanymi wynikami interwencji refleksologii stóp u osób ze stwardnieniem rozsianym było zmniejszenie zmęczenia, bólu, skurczów mięśni, sztywności i objawów psychologicznych oraz poprawa funkcji jelit i pęcherza moczowego oraz jakości życia

Wnioski:
Odkrycia sugerują, że refleksologia stóp może być bezpieczną i skuteczną metodą zmniejszania objawów fizycznych i psychicznych, a także poprawy jakości życia osób chorych na stwardnienie rozsiane. Jednakże, aby potwierdzić efekt, potrzebne są dobrze zaprojektowane badania na dużą skalę.(7)

5.Czy Refleksologia może pomóc jako terapia uzupełniająca w chorobie lub co lepsza działać prewencyjnie?

Myślę, że tak. Jest ogrom artykułów które doskonale wskazują potencjał działania refleksologii stóp. Najważniejszym czynnikiem jest także niska szkodliwość takiego zabiegu. Prawie we wszystkich badaniach nie zaobserwowano skutków ubocznych.

Chyba największą przeszkodą w łączeniu refleksologii z innymi terapiami może się okazać sfera finansowa, ponieważ, każda taka interwencja wiąże się z uszczupleniem portfela. Lecz jeśli możesz sobie na to pozwolić, ja osobiście polecam w szczególności potraktowanie tego jak inwestycja we własne zdrowie.

6.Podsumowanie i wnioski

Nasze stopy należą do aparatu ruchu, ale jak się przekonaliście mogą stanowić także, drogę do terapeutycznego działania leczniczego lub prewencji.

Dużo zwolenników medycyny konwencjonalnej podważa i neguje działanie tego typu zabiegów. Jak widać przegląd badań pozwala zachować tę metodę jako wspomaganie terapeutyczne.

Wiele osób twierdzi, że refleksologia musi boleć, także niektórzy specjaliści wyznaczają taki kierunek. Ja z kolei jestem zwolennikiem działania na granicy, gdzie Ty jako klient niesiesz przyjemność z takiego zabiegu, lecz powinien on być odczuwalny i dopasowany do indywidualnych potrzeb danej osoby.

Ile powinna trwać refleksologia? Dla mnie minimalny czas trwania zabiegu to 30 minut, optymalnie jest to 40 minut refleksoterapii. Maksymalny czas, z mojego doświadczenia jest to granica to 60 minut.

Czy przed refleksologią powinniśmy zrobić kąpiel stóp? Osobiście uważam, że tak. Po pierwsze względy higieniczne, po drugie rozgrzejemy tkanki i przygotujemy je do pracy. Jeszcze lepiej byłoby przed masażem zrobić kąpiele zmiennocieplne, jeśli taka możliwość istnieje.

Refleksologia znana była już w starożytności, jej zalety stosowania niosą pełen aspekt pozytywnych wpływów na nasz organizm:

• Pomaga zachować elastyczność ścięgien i mięśni;
• Rozluźnia kończyny, zwłaszcza dłonie i stopy, a także całe ciało;
• Pobudza organizm do uwalniania substancji chemicznych uśmierzających ból;
• Można ją stosować jako środek zapobiegający chorobom;
• Wspomaga regenerację po urazach fizycznych i stresie
• Wywołuje wydzielanie endorfin i enkefalin, które pomagają złagodzić ból oraz poprawić energię psychiczną i samopoczucie (8)

Osobiści lubię łączyć metody terapeutyczne, wtedy mamy wysoki współczynnik powodzenia przebiegu procesu leczniczego. Stosując zapobiegawczo, możemy podnieść znacząco standard życia i jego jakość. Zalety jakie niesie za sobą refleksologia dają perspektywy, aby myśleć o wplataniu jej jako dodatkowego aspektu terapeutycznego w przebiegu wielu jednostek chorobowych. Nie zmienia to faktu, że jestem zwolennikiem inwestowania w zdrowie i zapobiegania oraz budowania dobrego i zadawalającego stanu zdrowia, dlatego tą metodę znajdziesz u nas w programach pobytowych.

Pozdrawiam Krzysztof Pielech

Prezentowany materiał nie stanowi porady o charakterze medycznym, ma wyłącznie charakter informacyjny i w rozumieniu obowiązujących przepisów nie może być traktowany jako specjalistyczna porada medyczna, forma diagnozy lub zalecenia w zakresie leczenia, ponadto nie może być podstawą do jakichkolwiek roszczeń. Autor oświadcza, że nie daje gwarancji przydatności treści materiału do określonego celu lub zastosowania oraz nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody będące konsekwencją korzystania lub niemożności korzystania z materiału. Użytkownik kierując się wyłącznie informacjami uzyskanymi za pośrednictwem materiału działa na własną odpowiedzialność.

Źródła:

• pure.ulster.ac.uk/en/publications/the-effect-of-short-term-foot-reflexology-in-improving-constipati
• sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1744388120302103?via%3Dihub
• sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1744388116300433
• ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4026838/
• Sciencedirect.com/science/article/pii/S1876382021000627
• Ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7512096/
• meridian.allenpress.com/ijmsc/article/doi/10.7224/1537-2073.2022-093/495667/Effect-of-Foot-Reflexology-on-Patients-With
• mdpi.com/2227-9032/11/1/9
• everydayhealth.com/menopause/foot-massage-can-help-improve-sleep-other-menopausal-symptoms/
• sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S096522991930281X?via%3Dihub