Każda skóra niesie za sobą opowieść. Nierzadko blizna zalicza się do rozdziałów pisanych w książce pt. “Życie”
Czy skóra naszego ciała opowiada historię?
SPIS TREŚCI:
- BLIZNA – JEJ TWORZENIE, GOJENIE I KONSEKWENCJE
- MOBILIZACJA BLIZNY – FIZJOTERAPIA
- CZYM NAJLEPIEJ SMAROWAĆ BLIZNY?
- CO WSPOMAGA GOJENIE SIĘ RAN I CO ZROBIĆ ŻEBY RANA SIĘ „ZESZŁA”?
- KIEDY ZACZĄĆ MASOWAĆ i PRACOWAĆ Z BLIZNĄ?
- CZY SKÓRA I BLIZNY OPOWIADAJĄ HISTORIĘ?
Wczoraj zabiegowałem panią, która przyjechała do nas na pobyt regeneracyjny. Pani miała wytatuowane całe ciało. Swoją droga było to jak wizyta w nietuzinkowej galerii sztuki. Na tamten moment pomyślałem, że każdy tatuaż niósł za sobą jakieś intencję, idee i przeznaczenie…. Często stygmatyzujemy osoby z tatuażami, lecz chciałbym nakreślić inne światło. Dlaczego niektórzy decydują się na kreślenie malowideł na swojej skórze? Lecz to później. Nasze ciało jest oplecione barierą ochronną, która wbrew pozorom jest niezłym zabezpieczeniem przed działaniem czynników zewnętrznych. Każde ciało i skóra na nim się znajdująca jest opowieścią o nas samych. I tak, w tamtym momencie, kiedy ta Pani przyszła na ostatni już w pobycie zabieg, zadałem sobie pytanie: Czy skóra potrafi opowiadać historię?
Ale nie przedłużając, zaczynajmy, a podczas tego artykułu postaram się odpowiedzieć na w/w pytanie.
1.BLIZNA – JEJ TWORZENIE, GOJENIE I KONSEKWENCJE
Wiele sytuacji życiowych skutkuje urazami skóry. Dotyczy to również uszkodzeń skóry powstałych w czasie uprawiania sportu i aktywności fizycznej. Urazy fizyczne, cięcia chirurgiczne, szczepienia, przekłucia skóry, infekcje opryszczki, oparzenia, a nawet ukąszenia owadów mogą powodować obrażenia skóry i wynikające z tego problemy z bliznami. Szacunkowo, każdego roku w krajach rozwiniętych około 100 milionów ludzi dotykają problemy związane z bliznami. Tworzenie się blizn to naturalny wynik procesu gojenia się ran. Gojenie rozpoczyna się w momencie urazu. Początkowa faza – zapalna rozpoczyna się od rozszerzania naczyń krwionośnych, usuwania ciał obcych i śladów migracji komórek. W następnej w fazie ziarninowania i proliferacji komórek, poprzez fibroblasty odkładany jest kolagen. Ostatecznie uformowana blizna w fazie remodelingu (kształtowania), powraca do 80% pierwotnej normy odporności na rozciąganie. Przez cały okres proliferacji oraz kształtowania kolagen jest jednocześnie deponowany i rozbijany, organizując tkankę. Ostateczna blizna powinna być lekko odbarwiona, cienka i elastyczna.
Większość powierzchownych urazów nie pozostawia znaczących blizn, ale głębokie, skórne urazy sporadycznie powodują poważne problemy, powstawanie bliznowców oraz blizn przerostowych. Mogą one dramatycznie wpływać na jakość życia pacjentów, ich stan fizyczny i zdrowie psychiczne. Pojawiają się problemy kosmetyczne, problemy funkcjonalne, takie jak przykurcze czy subiektywne objawy pacjenta typu świąd i ból. Nieprawidłowo ukształtowane blizny mogą oszpecać i być z estetycznego punktu widzenia nie do zaakceptowania. Mogą powodować ból, tkliwość, zaburzenia snu, silne swędzenie, lęk, depresję i problemy z aktywnościami dnia co dziennego. Inne następstwa psychospołeczne obejmują rozwój pourazowych reakcji stresowych, spadek samooceny i stygmatyzację, co także prowadzi do obniżenia jakości życia.
Fizyczne deformacje skóry mogą powodować przykurcze, a w następstwie kalectwo oraz znaczne deformacje ograniczające ruchomość stawów (2).
Blizna często powstaje po wszelakiego typu urazach, operacjach. Niekiedy lekceważona potrafi nieźle przysporzyć problemów. Po nitce do kłębka rozwikłamy temat na części pierwsze.
Gojenie przebiega w trzech etapach wysiękowa (3-7 dni), proliferacji (ok 2 tygodnie) oraz przebudowy – remodulacja (do 2 lat)
Blizna różni się swą strukturą od skóry prawidłowej, a jej wygląd morfologiczny jest uwarunkowany przebiegiem zmian zachodzących w obrębie obszaru dotkniętego urazem. W bliźnie świeżej pomiędzy włókna kolagenowe, tworzone przez pobudzone fibroblasty, wrastają naczynia włosowate, które mogą utrzymać się nawet do 6 miesięcy od momentu urazu, co decyduje, że w początkowym okresie gojenia blizna przybiera czerwone zabarwienie (1)
2.MOBILIZACJA BLIZNY – FIZJOTERAPIA
Technika manualna zależy od stanu zapalnego blizny, który można ocenić za pomocą testu in vitro-ciśnieniowego. Test ten opiera się na obserwacji koloru skóry po miejscowym nacisku na bliznę. Aktywna, niedojrzała blizna pod wpływem nacisku staje się biała (test pozytywny), podczas gdy stabilna, dojrzała blizna nie zmienia się. W teście ocenia się również czas odzyskiwania koloru. Według Kollera siły mechaniczne podczas terapii manualnej muszą być dostosowane do stanu blizny, ponieważ przeciążenie tkanki może wywołać nową reakcję zapalną. Autor zaleca lekkie rozciąganie (w obszarze pierwszego wyraźnego wzrostu oporu tkanki łącznej w fazie proliferacji; do drugiego wyraźnego wzrostu oporu tkanki łącznej w fazie remodulacji), dostosowane do odpowiedniej fazy gojenia rany. Optymalne czasy aplikacji to jedna minuta na lokalizację, trzy do pięciu razy na jednostkę terapeutyczną i dwie jednostki terapeutyczne dziennie. Manualna terapia blizn obejmuje tak wiele technik, stosowanych w różnych warunkach, że trudno jest porównywać wyniki badań klinicznych. Wyniki badań wskazują na pozytywny wpływ na elastyczność, grubość, regularność, kolor i ruchomość blizny oraz redukcję bólu. (3)
Praca z blizną i metody fizjoterapeutyczne jakie może obejmować to drenaż limfatyczny, terapia manualna (podnoszenie, łamanie, masowanie blizny). Część z tych technik omówiliśmy na filmie na YouTube – Mobilizacja Blizny po operacji
Można dołączyć także do pracy bańki próżniowe, lecz tutaj trzeba pracować z wysoce idącą ostrożnością, bo zbyt wysokie ciśnienie może powodować urazy. Pracę z bańką zawsze trzeba poprzedzić nasmarowanie blizny(skóry) olejem. Bańka będzie bardzo dobrym urozmaiceniem, ponieważ poprawia krążenie, zmniejsza reakcję na ból oraz zmniejsza stan zapalny.
BLIZNA KINESIOTAPING – aplikacja
Kolejną metodą jaką można włączyć do wachlarzu opracowywania blizn będzie kinesiotaping. Możemy zaliczyć taką aplikację do terapii kompresyjnych.
Taśma nakładana na skórę zmniejsza siły rozciągające działające na bliznę, zmniejsza nadwrażliwość skóry i koryguje położenie powięzi i skóry (3)
3.CZYM NAJLEPIEJ SMAROWAĆ BLIZNY?
Moja propozycja zastosowania naturalnych środków wspomagających gojenie się ran to Propolis, Dziurawiec, Lawenda (w przypadkach dużego stresu pourazowego, czy pobudzenia współczulnego), Arnika (tutaj zależy jaki rodzaj blizny lub urazu), Krwawnik. W swojej praktyce fizjoterapeutycznej mogę zauważyć pozytywny wpływ na przyspieszenie gojenia się ran i mniejsze powikłania w przypadku zastosowania tych naturalnych ekstraktów, które będą symbiotycznie ze sobą połączone.
Propolis jest bogaty w flawonoidy, polifenole, terpenoidy, kwasy aromatyczne i inne farmakologicznie aktywne składniki. Flawanoidy mogą promować syntezę kolagenu, a flawonoidy i inne składniki mają również działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. W gojeniu ran skóry propolis może zmniejszyć tworzenie się blizn, skrócić czas gojenia, zwiększyć obkurczanie się ran, przyspieszyć naprawę tkanek i ostatecznie poprawić jakość życia pacjentów. Można zauważyć, że znaczenie propolisu dla organizmu ludzkiego jest ekstremalne (4).
Propolis nie będzie miał sobie równych w wspomaganiu leczenia ran poparzeniowych. Skraca czas gojenia i wpływa na normalny proces tworzenia się blizny (5).
Olej z kwiatów i ziela dziurawca za słowami Różańskiego będzie miał znakomity wpływ na rany odleżynowe czy poparzenia (6). Sam jestem fanem oleju z dziurawca i jeszcze raz powtórzę, że jest on jednym z najczęściej używanych olei w naszym gabinecie czy to do automasażu brzucha (z dodatkiem lawendy) czy jako olej na blizny lub dolegliwości ze strony układu ruchu.
Lawenda nie jest zawsze stosowana przeze mnie. Olejek lawendowy dodaje do preparatu, gdy widzę, że osoby są zdenerwowane sytuacją i mają skłonności do stymulowania układu autonomicznego w kierunku gałęzi współczulnej. Choć jedno badanie wykazuje, że stymulacja TENS z dodatkiem olejku lawendowego może mieć wpływ na przyspieszenie gojenia się ran, poprzez zwiększanie czynników wzrostu w skórze właściwej (7)
4.CO WSPOMAGA GOJENIE SIĘ RAN I CO ZROBIĆ ŻEBY RANA SIĘ „ZESZŁA”?
Lampa na podczerwień
Już na temat lampy na podczerwień pisałem i jej wpływu na proces gojenia się tkanek i wspomagania przy rekowalescencji – > Lampa i sauna na podczerwień
Wielokrotnie wspominano w badaniach, że światło podczerwone w postaci lampy na podczerwień przyspiesza gojenie się ran, zwiększa syntezę kolagenu i zmniejsza blizny. Polecam jako długotrwałą inwestycję nie tylko w przypadku leczenia blizn, lecz także innych dolegliwości o czym mogliście przeczytać we wcześniej wspomnianym poście.
Plaster silikonowy na blizny
Alternatywą wartą przemyślenia i wdrożenia w proces terapii jest także plaster silikonowy na blizny, który zapobiega utracie wody, dzięki czemu blizna będzie bardziej miękka i elastyczna. Jako chwilowe/czasowe wspomaganie uważam jak najbardziej stosowne, lecz zastosowanie plastra bez wdrożenia pozostałych metod jak mobilizacji, drenażu czy innych w/w mija się z celem.
Czy oddech może wpłynąć na regenerację blizny?
Jak się okazuje rola oddechu w procesie regeneracji ran jest także uwzględniona. Krótkotrwała (czasowa) hiperwentylacja spowodowana uszkodzeniem skóry może wspomagać w pierwszej fazie gojenia ran proces zamykania rany. Hiperwentylacja i związana z nią zasadowica oddechowa korzystnie stymuluje syntezę kolagenu przy współudziale TGF-beta1 (Jensen i in., 2008). Dlatego zwiększony cykl oddechowy może pojawiać się z toczącym w naszym organizmie procesie, który dąży do samonaprawy, dopiero kiedy nasz rytm oddechowy nie wróci do normy możemy mówić o dysfunkcji. Dlatego warto wykorzystać przy pomocy terapeuty lub specjalisty to narzędzie. !!!Ciekawostka!!! Metoda Wima Hoffa wykorzystuje efekt hiperwentylacji jako stymulant do aktywacji układu odpornościowego
5.KIEDY ZACZĄĆ MASOWAĆ i PRACOWAĆ Z BLIZNĄ?
Czas, który pojawia się w literaturze to ok 4 do 6 tygodni. Czyli kiedy rana się “zasklepi”. W praktyce pracę z blizną można zacząć wkrótce po operacji czy urazie. Wtedy drenaż limfatyczny, czy praca wkoło blizny wpłynie istotnie na skrócenie procesu rehabilitacji i na przyszły wygląd i jej elastyczność.
6.CZY SKÓRA I BLIZNY OPOWIADAJĄ HISTORIĘ?
Blizna, skaleczenie, wypadek, operacja czy inne zdarzenie losowe. Każdy z nas to pamięta jakby to było wczoraj i potrafi opowiedzieć jaka historia jest związana z tym zwłóknieniem (blizną). Ja mam bliznę na wysokości łokcia i doskonale pamiętam, jak ona powstała. Miałem wtedy nie więcej jak 10-12 lat. Na treningu brałem piłkę ze starej szafki metalowej, gdzie odstawał fragment, do którego się mocowało kłódkę. I przeciąłem mój pancerz naskórka i skóry właściwej. Czy zrezygnowałem z treningu…??? Nie :-0 Rozerwałem kawałek koszulki, zawinąłem ranę i poszedłem grać dalej, bo nie chciałem zaprzepaścić treningu. Teraz z perspektywy czasu widzę, że miałem więcej szczęścia niż……
Niejednokrotnie, gdy spoglądam na to miejsce obrazy szybko przemijają w głowie niczym stary film w kinie jakby to było wczoraj. A to przecież nic nie znacząca blizna…….
Gdy zabiegowałem panią, która przeżyła tsunami. Gdy pan łapie się za szyję w odpowiedzi na pytanie czy miał jakieś operację. Gdy kobieta czuje zmieszanie, czy wyjawić, że ma sztuczną pierś po tym jak ją usunęli w wyniku raka piersi. Gdy dorosła osoba z charakterystycznymi cięciami chwyta się za przedramię. Czy piękne tatuaże, które skrywają więcej niż nam może się wydawać.
Każdego łączy jedno: Historia, którą może się podzielić. Każdy ma cel i siłę, aby opowiedzieć o tym co pokonał, za co dziękuję. Bo naszym zadaniem jest pamiętać lecz iść dalej i korzystać z dzisiejszego dnia i cieszyć się z małych i dużych rzeczy. I czerpać z tego co w danej chwili mamy.
“Kiedy napotykasz przeszkody, nie zmieniaj swoich celów, zmień swoje działania” – Konfucjusz
Dbajmy o swoje zdrowie inwestujmy czas w pielęgnację tego co mamy najcenniejsze. Gdy masz blizny lub wiesz, że oczekuje Cię operacja pamiętaj o tym wpisie i zadbaj o tą niewielką, ale dającą wielkie efekty zmianę.
Pozdrawiam Serdecznie Krzysztof Pielech – Siła regeneracji
Prezentowany materiał nie stanowi porady o charakterze medycznym, ma wyłącznie charakter informacyjny i w rozumieniu obowiązujących przepisów nie może być traktowany jako specjalistyczna porada medyczna, forma diagnozy lub zalecenia w zakresie leczenia, ponadto nie może być podstawą do jakichkolwiek roszczeń. Autor oświadcza, że nie daje gwarancji przydatności treści materiału do określonego celu lub zastosowania oraz nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody będące konsekwencją korzystania lub niemożności korzystania z
materiału. Użytkownik kierując się wyłącznie informacjami uzyskanymi za pośrednictwem materiału działa na własną odpowiedzialność.
Źródła:
- “Blizny jako problem kliniczny w praktyce dermatologa estetycznego” ek. med. Małgorzata Bagłaj, prof. dr hab. n. med. Maciej Bagłaj
- medycynasportowa.edu.pl/resources/html/article/details?id=233598&language=en
- journals.viamedica.pl/ginekologia_polska/article/view/98523
- Onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1155/2022/5798941
- mdpi.com/2073-4360/13/14/2312
- rozanski.li/1012/olej-z-kwiatw-dziurawca-oleum-hyperici-johanniskrautl-i-ziele-dziurawca-herba-hyperici-w-fitoterapii/
- onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1155/2013/361832
