Dziś chciałbym zając się tematem jakim jest Lipodemia – Obrzęk Tłuszczowy, który dotyczy od 11% do aż 20% populacji kobiecej. U ok 85% przypadków współwystępuje z otyłością. Jest to schorzenie niezwykle ciężkie do terapii, bo nie znamy do końca jego przyczyny.
SPIS TREŚCI:
- CO TO JEST LIPODEMIA – OBRZĘK TŁUSZCZOWY
- JAKIE SĄ PRZYCZYNY LIPODEMII?
- JAKIE SĄ NAJCZĘSTSZE DOLEGLIWOŚCI PRZY OBRZĘKU TŁUSZCZOWYM?
- MOJE PIERWSZE SPOTKANIE Z LIPODEMIĄ – OPIS PRZYPADKU
- OBRZĘK TŁUSZCZOWY – JAKIE ZIOŁA MOGĄ POMÓC?
- LIPODEMIA – CZY KĄPIELE BOROWINOWE BĘDĄ POMOCNE?
- JAKIE ĆWICZENIA POMOGĄ W WALCE Z OBRZĘKIEM TŁUSZCZOWYM?
- CZY TERAPIA I MASAŻ POWIĘZIOWY MOŻE POMÓC W OBRZĘKU TŁUSZCZOWYM?
- CZY LAMPA NA PODCZERWIEŃ BĘDZIE POMOCNA W WALCE Z LIPODEMIĄ?
- KOMPRESJA I DRENAŻ LIMFATYCZNY
- JAKA DIETA BĘDZIE POMOCNA W OBRZĘKU TŁUSZCZOWYM?
- PODSUMOWANIE
1.Co to jest lipodemia – obrzęk tłuszczowy?
Lipodema, inaczej obrzęk tłuszczowy, jest terminem wprowadzonym przez Allena i Hinesa w 1940 roku. Obrzęk tłuszczowy zwany także obrzękiem lipidowym jest przewlekłym zaburzeniem dotyczącym tkanki podskórnej, który występuje prawie wyłącznie u kobiet z początkiem w okresie dojrzewania, ciąży lub menopauzy, co sugeruje związek z wahaniami hormonalnymi. Jego charakterystyczną cechą jest zwiększenie się ilości tkanki tłuszczowej głównie na kończynach dolnych bez zajęcia kostek i stóp, jednakże obrzęk może dotknąć także brzuch czy kończyny górne. Choroba ta objawia się obrzękiem, który utrudnia poruszanie się, a dodatkowo bolesnością kończyn czy łatwym siniaczeniem się. Osoby dotknięte tym schorzeniem zgłaszają zaburzenia snu i wykazują niższą jakość życia, co przekłada się negatywnie na ich ogólne samopoczucie. Ważnym aspektem tej choroby jest to, że tkanka tłuszczowa nie ulega redukcji nawet podczas ćwiczeń czy wzmożonego wysiłku fizycznego. (1)
2.Jakie są przyczyny obrzęku tłuszczowego – lipodemii?
Chociaż nie zidentyfikowano ostatecznie pojedynczego hormonu jako przyczyny, najsilniej zaangażowane są szlaki związane z estrogenem. Uważa się, że leżący u jej podstaw mechanizm patofizjologiczny obejmuje nieprawidłową ekspresję receptorów estrogenowych w tkance tłuszczowej. (2)
W innych badaniach Michelini i wsp. odkryli, że mutacja w genie AKR1C1 może być związana z rozwojem obrzęku lipidowego. Uważa się również tak jak wyżej, że zaburzenia hormonalne są powiązane z obrzękiem lipidowym. Potencjalnie istnieje zaburzenie równowagi między receptorami estrogenowymi (ER alfa i ER beta) w tkance tłuszczowej w obszarach dotkniętych obrzękiem lipidowym, występujące w wyniku nieprawidłowej ekspresji receptorów estrogenowych. Może to wyjaśniać nieprawidłową proliferację tkanki tłuszczowej w dotkniętych obszarach.
Badanie przeprowadzone przez R. Crescenziego i in. wykazało, że u pacjentów z obrzękiem lipidowym obserwuje się zwiększenie zawartości sodu w skórze, co jest charakterystyczną cechą stanu zapalnego uznawanego za przyczynę bólu w obrzęku lipidowym.
Obecnie uważa się, że za występowanie lipodemy odpowiada połączenie predyspozycji genetycznych i zmian hormonalnych, ale dokładna etiologia nie została jeszcze ustalona
Tak jak możesz czytać nie mamy sprecyzowanej przyczyny, przez co leczenie i terapia jest wymagająca i potrzebuje wieloaspektowego i wielokierunkowego podejścia.
3.Jakie są najczęstsze dolegliwości przy obrzęku tłuszczowym?
Na podstawie ankiet wypełnionych przez grupę kobiet powtarzającymi się dysfunkcjami są:
- Symetryczny obrzęk kończyn dolnych – wystąpił u 98,2% kobiet
- Uczucie ciężkości kończyn dolnych – wystąpił u 88,2% respondentek
- Powstawanie siniaków przy minimalnym urazie – u 82,7 %
- Słabą i umiarkowaną akceptację wyraziło 60,9% ankietowanych (1)
Kto diagnozuje lipodemię – obrzęk tłuszczowy?
Tutaj warto udać się do flebologa, angiologa lub chirurga naczyniowego
4.Kiedy pierwszy raz miałem styczność z obrzękiem tłuszczowym – lipodemią?
Wiem, że lubicie opisy przypadków stąd też nawiąże do kilku, które szczególnie zapadły mi w pamięci. Miałem okazję zabiegować Panią w wieku 51 lat. Prowadziła swój własny mały pensjonat, a do tego dodatkowo pracowała jako księgowa większego obiektu turystycznego. Jej problemy zaczęły się od Born Out, później nastąpił regres w jej samopoczuciu, po tym epizodzie zetknęła się z przykrą dolegliwością lipodemii. Tą panią zabiegowałem kilkanaście lat temu i to był mój pierwszy przypadek, kiedy zetknąłem się z lipodemią – obrzękiem tłuszczowym, wtedy jeszcze nie mówiono o tej jednostce w takiej mierze jak dziś. Zabiegi jakie wykonywałem to był drenaż limfatyczny, pani regularnie uczęszczała na dynamiczne spacery. Od tamtego momentu zacząłem się interesować innymi metodami, jakimi można się wspomóc, bo sama praca z drenażem, uważałem, że dawał efekt lecz krótkotrwały.
Zapraszam do moich doświadczeń i propozycji nad którymi warto się pochylić.
Czy liposukcja jest skuteczna w przypadku obrzęku tłuszczowego?
Przeprowadzono badanie gdzie przebadano 293 uczestników, którzy przeszli liposukcję z powodu lipodemii. Wnioski jakie płyną z badania:
Sukces leczenia chirurgicznego lipedemii zależy nie tylko od samej operacji, ale także od prawidłowego postępowania z pacjentem w okresie okołooperacyjnym w celu zminimalizowania powikłań i zapobiegania nawrotom. Protokół kompletnej terapii dekongestywnej zmodyfikowany metodą Godoya wykazał wpływ na zmniejszenie bólu, zwiększenie ruchomości, resorpcję obrzęku i zapobieganie powikłaniom, a w konsekwencji poprawę funkcjonalności i jakości życia pacjentów poddawanych operacji lipedemii.
5.Lipodemia, obrzęk tłuszczowy jakie zioła mogą pomóc?
Fitoterapia może przyjść z pomocą w terapii lipodemii. Składniki czynne zawarte w roślinnych surowcach będą istotnym fundamentem w walce z dolegliwościami towarzyszącymi obrzękowi tłuszczowemu.
- Zioła wpływające na krążenie żylne i limfatyczne:
-> Ruszczyk Kolczasty
-> Kasztanowiec zwyczajny
-> Nostrzyk Żółty
Te surowce polecam w zastosowaniu zewnętrznym dodatkowo może w składnikach czynnych występować arnika górska.
- Zioła na obrzęki, pomagające w redukcji lipodemii
-> Przytulia czepna, Pokrzywa zwyczajna, Nawłoć Pospolita, Liść Brzozy – te surowce działają diuretycznie i poprawiają pracę układu limfatycznego.
- Zioła i fitoskładniki uszczelniające naczynia krwionośne
-> Owoce jagodowe – jagoda kamczacka, borówka, aronia, świdośliwa – zawierają antocyjany, które wspomagają krążenie i uszczelniają naczynia, przyczyniają się do redukcji stanów zapalnych Niezwykle się cieszymy, że na naszym terenie mamy plantację owoców jagodowych, bo właśnie m. in. w tym celu ją zakładaliśmy. W celu szybszej regeneracji, prewencji, ale także możliwości terapeutycznych BIAŁY PŁOTEK – MIEJSCE REGENERACJI ( Autorekalama)
– > Ruta Zwyczajna i Gryka – także będą doskonale wspierać nasze naczynia krwionośne
- Zioła dla redukcji stanu zapalnego w obrzęku tłuszczowym
-> Imbir lekarski – znany od dawien dawna, który wspiera redukcję bólu i stanów zapalnych, w połączeniu z innymi roślinnymi medykamentami jak kurkuma z odrobiną pieprzu stworzy nam shot przeciwzapalny – tutaj warto pamiętać, że imbir rozrzedza krew, działa hipoglikemicznie, wchodzi w interakcję z innymi ziołami np. Ginko Biloba, żeń-szeń, czosnkiem
6.Lipodemia czy kąpiele borowinowe będą pomocne?
Borowina została już szeroko opisana przez nas w całym artykule. Tutaj chciałbym nawiązać w krótkim aspekcie, a osoby zainteresowane odsyłam do całości artykułu na blogu (BOROWINA).
Przyjrzyjmy się co pisze profesor Różański na temat borowiny w zastosowaniu zewnętrznym:
“Oddziaływanie lecznicze borowiny po zastosowaniu zewnętrznym nie jest wyjaśnione w dostatecznym stopniu. Z pewnością borowina jako zły przewodnik ciepła rozgrzewa tkanki. Składniki borowiny wnikają łatwo przez skórę do krwi i limfy. Stymuluje komórki Langerhansa w skórze, które wiążą, a następnie prezentują antygeny limfocytom, np. Th. Wytwarzają także interleukinę 1. Borowina zmienia procesy elektrochemiczne w tkance skórnej i podskórnej, zmienia ładunki, rozluźnia mięśnie, działa przeciwbólowo, poprawia krążenie krwi i chłonki. Na krążenie tkanki łącznej płynnej ma wpływ ciśnienie hydrostatyczne i lepkość borowiny. Wchłonięciu ulegają wysięki zastoinowe, prozapalne z okolic stawów i skóry, tkanki łącznej podskórnej i wokół nerwów oraz mięśni. Borowina zawiera składniki przeciwświądowe, odkażające i przeciwbólowe. Borowina wpływa na układ hormonalny przysadkowo-nadnerczowo-jajnikowy. Pobudza wydzielanie DHEA (dehydroepiandrosteronu).” (4) Borownia będzie miała kluczowe znaczenie w działaniu z obrzękiem lipidowym, warto przemyśleć wprowadzenie w protokół terapeutyczny ze swoim lekarzem prowadzącym.
7.Jakie ćwiczenia pomogą w walce z obrzękiem tłuszczowym?
Ćwiczenia będą filarem wspierającym w walce z lipodemią i bez nich ciężko o sukces i zatrzymanie postępu obrzęku. Cytują Słowa Wojciecha Oczko:
„Ruch jest w stanie zastąpić prawie każdy lek, ale wszystkie leki razem wzięte nie zastąpią ruchu”.
W mały badaniu porównawczym w którym wzięły udział 22 kobiety, podzielono je na 2 grupy. Jedna grupa ćwiczyła 2x tygodniowo (przez 6 tygodni), druga dostała warsztaty z postępowania z tą dolegliwością. Porównywano skalę bólu, próg bólu uciskowego, funkcjonalną wydolność wysiłkową itp. W grupie, która stosowała ćwiczenia multimodalne zaobserwowano redukcję bólu, i objętości kończyn dolnych, zwiększyła się wydolność wysiłkowa, siła i wytrzymałość (5)
Połączenie ćwiczeń oporowych (najważniejszym aspektem jest wykonywanie NIE do upadku mięśniowego – powinniście czuć delikatny niedosyt) wraz z treningiem ogólnorozwojowym (np. Pilates, aerobic itp.) będzie niezwykle korzystne dla przebiegu obrzęku tłuszczowego. Za jedną z kluczowych wskazań uważam ćwiczenia w wodzie, które pozwalają wywołać delikatną kompresję w postaci naporu wody, a zarazem odciążyć stawy. Warto przemyśleć treningi w odzieży kompresyjnej, lecz to jest sprawa indywidualna.
Najważniejsze w treningu z osobami z lipodemią, to fakt, że nie można narzucić forsownych ćwiczeń, aby nie zaostrzyć stanu zapalnego. Istotą jest zachowanie balansu i poczucia niedosytu po treningu.
8.Czy terapia i masaż powięziowy może pomóc w lipodemii, obrzęku tłuszczowym?
Delikatne techniki nakierowane na uwalnianie mięśniowo-powięziowe mogą być niezwykle skuteczne i pomocne w walce z lipodemią. Co ważne taki zabieg pomaga zwiększyć elastyczność powięzi, a także sprawić aby zbliznowacenia i zrosty tkankowe zostały jak najbardziej przywrócone do normalnej funkcjonalności.
Co przemawia za delikatną, jeszcze raz powtórzę delikatną terapią powięziową? Z przeglądu badań wynika, że powięzie są dobrze unerwione, ich unerwienie ma specyficzny rozkład i precyzyjną lokalizację i składa się w szczególności z proprioceptorów i nocyceptorów, przy czym te ostatnie są liczniejsze w sytuacjach patologicznych. Może to przyczynić się do lepszego zrozumienia i leczenia bólu. (6)
Daje nam to bazę do dalszej pracy i zgłębiania wiedzy na temat powięzi i modelu bólu i obrzęku tłuszczowego w lipodemii.
W mojej pracy z klientkami mogę zauważyć istotny progres, gdy do planu terapeutycznego wdrożone zostały techniki powięziowe, lecz jak to zwykle bywa znajdzie się grupa oponentów z moim twierdzeniem. Także dla ścisłości są to obserwacje własne i nie potwierdzone, jeszcze, badaniami naukowymi.
9.Czy lampa na podczerwień pomoże na lipodemię?
Do tej pory ciężko było znaleźć badania lub jakieś wskazania do stosowania terapii światłem podczerwonym i czerwonym (lampa na podczerwień lipodemia). Ale udało mi się dotrzeć do skąpych lecz obiecujących wyników badań.
Zostało przeprowadzone badanie na uczestniczkach, które zostały skierowane na zabieg dermolipektomii. Ok 3–4 godziny przed zabiegiem na jednej nodze wykonano naświetlanie diodami led o barwie czerwonej i podczerwonej, druga noga stanowiła bazę kontrolną. Później pobrano wycinki skóry zarówno z miejsc naświetlanych jak i kontrolnych. Okazało się, że naświetlanie lampą na podczerwień zmniejszyło wielkość adipocytów w miejscu napromieniowania, modulację procesu zapalnego, nasilenie apoptozy (usuwanie i unieszkodliwianie niepotrzebnych komórek, proces prowadzący do homeostazy-równowagi) adipocytów. (7)
Podsumowując. Działanie lampy na podczerwień i światło czerwone prawdopodobnie wywołuje korzystny wpływ biologiczny na tkanki z obrzękiem lipidowym.
10.Kompresja i drenaż limfatyczny
Czynnikami o których już zapewne wiecie to drenaż limfatyczny, kompresoterapia, czy bandażowanie. Dlatego tych czynników jako elementów w modelu terapeutycznym nie będę rozwijał, bo są one oczywiste i warto je wdrażać.
Jedną z najistotniejszych rzeczy to wdrożenie odzież kompresyjna. Warto zakładać ją rano kiedy obrzęk jest mniejszy. Pamiętaj zakładaj etapami (nie ciągnij za jednym razem), zwróć uwagę czy nie ma zagięć w dołach podkolanowych i pachwinach.
11.Jaka dieta będzie pomocna w lipodemii – obrzęku tłuszczowym?
Eliminacja z diety produktów prozapalnych jak cukier , słodycze, nadmiar soli, żywności przetworzonej (chipsy, fast food, gotowe dania, instant), a także alkohol, palenie papierosów także należą do czynników ryzyka
Zadbaj o dostarczanie zdrowych tłuszczów i kwasów omega-3 to będzie budowało potencjał przeciwzapalny (awokado, tłuste ryby, czy orzechy włoskie).
Zwróć uwagę na produkty z niskim indeksem glikemicznym.
Co może pomóc przy lipodemii?
- wdrożenie diety przeciwzapalnej
- Kąpiele zmiennocieplne po całym dniu pracy – nogi można polewać wodą z dyszy prysznicowej: zaczynamy od ciepłej ok 10-15sek, kolejno zimna 20-30 sek. Powtarzamy 3 razy
- Pozycje ułożeniowe – Jeśli chcesz abym nagrał film daj znać pisząc komentarz “Chcę film na temat pozycji ułożeniowych”
- Autodrenaż lub automasaż węzłów chłonnych
- Oddech przeponowy – przepona ma niebywały wpływ na układ limfatyczny, ja nazywam ją wewnętrznym masażystą, jej rytmiczna praca stymuluję przepływ limfy.
12.PODSUMOWANIE
Lipodemia czyli obrzęk tłuszczowy, to nie „zwykły cellulit” ani efekt lenistwa. To przewlekła choroba, która wymaga cierpliwości, regularności i przede wszystkim zrozumienia własnego ciała. Jaka jest dobra wiadomość? Choć na ten moment nie da się jej całkowicie „wyleczyć”, można skutecznie zmniejszyć ból, obrzęki i poprawić komfort życia.
Największą różnicę robi połączenie kilku elementów: codziennego ruchu, odpowiednio dobranej kompresji, diety przeciwzapalnej oraz terapii na powięziach i sam drenaż wspierających układ limfatyczny. Ważne jest też dbanie o regenerację, sen i redukcję stresu — bo organizm z lipodemią bardzo źle reaguje na przewlekłe przeciążenie.
Kluczowe jest również odejście od myślenia „muszę schudnąć za wszelką cenę”. W lipodemii celem nie jest perfekcyjna sylwetka, lecz mniejsze dolegliwości, większa sprawność i lepsze samopoczucie. Nawet niewielkie zmiany w codziennych nawykach mogą przynieść ogromną ulgę.
Najważniejsze? Nie ignorować objawów i nie zostawać z problemem samemu. Wczesna diagnoza, wsparcie specjalistów i konsekwentna troska o ciało naprawdę mogą zatrzymać rozwój choroby i pozwolić odzyskać komfort życia.
Pozdrawiam serdecznie
Krzysztof Pielech – Miejsce Regeneracji
Prezentowany materiał nie stanowi porady o charakterze medycznym, ma wyłącznie charakter informacyjny i w rozumieniu obowiązujących przepisów nie może być traktowany jako specjalistyczna porada medyczna, forma diagnozy lub zalecenia w zakresie leczenia, ponadto nie może być podstawą do jakichkolwiek roszczeń. Autor oświadcza, że nie daje gwarancji przydatności treści materiału do określonego celu lub zastosowania oraz nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody będące konsekwencją korzystania lub niemożności korzystania z materiału. Użytkownik kierując się wyłącznie informacjami uzyskanymi za pośrednictwem materiału działa na własną odpowiedzialność.
Źródła:
- “Pomiar stopnia akceptacji choroby oraz charakterystyka pacjentów z obrzękiem lipidowym” Justyna Putek , Aleksander Truszyński, Edwin Kuźnik
2. https://www.mdpi.com/2072-6643/17/18/3014
3. https://www.mdpi.com/1660-4601/19/12/7124
5. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/02683555251343148
6. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9143136/
7. https://link.springer.com/article/10.1007/s10103-025-04693-4
